-
Η ΝΗΣΤΕΙΑ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ
τοῦ ᾿Αρχιμ. Μαξίμου Ματθαίου ῾Η νηστεία τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, μαζί μέ τή νηστεία τῆς Τετάρτης καί τῆς Παρασκευῆς, εἶναι οἱ ἀρχαιότερες καί μόνες νηστεῖες, πού ἔχουν Οἰκουμενική κάλυψη, δηλαδή ἐπικυρώθηκαν μέ Κανόνες Οἰκουμενικῆς Συνόδου (ξθ΄ ῾Αγ. ᾿Αποστ., ε΄ τῆς Α΄, β΄, κθ΄ καί πθ΄ τῆς ΣΤ΄). Οἱ λοιπές καθιερωμένες νηστεῖες τοῦ ἔτους, βασίζονται στήν ῾Ιερή…
-
Μάξιμος ὁ ῾Ομολογητής
καί ἡ αἵρεση τοῦ μονοθελητισμοῦ. Τοῦ ᾿Αρχιμ. Μαξίμου Ματθαίου “Τόν δι᾿ οἶκτον γενόμενον, ὡς εὐδόκησεν, ἄνθρωπον,ἐν δυσί θελήσεσιν, ἐνεργείαις τε, κατανοούμενον, ῞Οσιε, ἐκήρυξας Μάξιμε, ἀποφράττων μιαρῶν, τά ἀπύλωτα στόματα, μονοθέλητον, μονενέργητον τοῦτον δοξαζόντων…” (Στιχηρό προσόμοιο τοῦ ῾Εσπερινοῦ) ῾Ο ῞Αγιος Μάξιμος ὁ ῾Ομολογητής ἀναδείχθηκε μέγας ὑπέρμαχος τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, ἐναντιωθείς σέ ἀποφάσεις αὐτοκρατόρων καί πατριαρχῶν, οἱ…
-
ΟΙ ΕΒΔΟΜΗΚΟΝΤΑ ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ
ΚΑΙ Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΛΟΥΚΑΣ ᾿Αρχιμ. Μαξίμου Ματθαίου ῾Ως γνωστόν τά ὀνόματα τῶν ῾Εβδομήκοντα μαθητῶν τοῦ Κυρίου δέν ἀναφέρονται στήν Καινή Διαθήκη, ὅπως συμβαίνει μέ αὐτά τῶν Δώδεκα (Ματθ. ι΄ 2-4 καί Λουκ.. ς΄ 14-16). Μόνον ὁ θεηγόρος Εὐαγγελιστής Λουκᾶς στό Εὐαγγέλιό Του (κεφ. ι΄ στ. 1) γράφει: “Μετά δέ ταῦτα ἀνέδειξεν ὁ Κύριος καί ἑτέρους…
-
ΚΑΙΡΟΣ ΕΥΦΡΟΣΥΝΟΣ ΤΗΣ ΝΗΣΤΕΙΑΣ
Τοῦ Καθηγητοῦ κ. Παναγιώτη ᾿Ι. Σκαλτσῆ “Φαιδρῶς εἰσδεξώμεθα, τῆς νηστείας τήν εἴσοδον πιστοί…. φαιδροί γεγονότες ταῖς θείαις ἀρεταῖς” (ἀπό τήν ὑμνογραφία τῆς ᾿Εκκλησίας) ῾Η νηστεία τῆς Μεγ. Τεσσαρακοστῆς ἄρχισε νά διαμορφώνεται στήν ᾿Εκκλησία ἀπό τό πρῶτο μισό τοῦ β΄ μ.Χ. αἰώνα καί στά τέλη τοῦ δ΄ καί ἀρχές τοῦ ε΄ αἰ. εἶχε πιά ὁλοκληρωθεῖ ἀριθμητικά,…
-
Ο “ΣΩΜΑΤΙΚΟΣ” ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗ ΘΕΙΑ ΛΑΤΡΕΙΑ ΜΑΣ
Τοῦ Καθηγητοῦ κ. ᾿Αριστείδη Πανώτη (᾿Εκκλησιαστική ᾿Αλήθεια, ΙΑΝ.1995) ῾Η λατρεία τῆς ᾿Εκκλησίας μας ἀποτελεῖ ἐπίσημη διακήρυξη τῆς πίστεώς της καί ἡ λατρεύουσα κοινότης ὀφείλει νά ἐκφράζει δημόσια τήν ὀρθή ὁμολογία της γιά τίς λειτουργικές πράξεις καί τά ἱερά σύμβολά της. ῞Ομως γιά διάφορους λόγους, πολλές πράξεις καί σύμβολα χάνουν τό νόημά τους καί ἀτονεῖ καί…
-
Η ΟΡΘΗ ΤΕΛΕΣΙΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΑΚΩΒΟΥ ΤΟΥ ΑΔΕΛΦΟΘΕΟΥ τοῦ Καθηγητοῦ κ. ᾿Αριστείδη Πανώτη (᾿Εκκλησιαστκή ᾿Αλήθεια, 16.11.1991) Πρίν 70 χρόνια, ὅταν στόν χῶρο μας δέν ὑπῆρχε κανένα οὐσιαστικό λειτουργικό ἐνδιαφέρον, ὁ μακαριστός δάσκαλός μας Παναγιώτης Τρεμπέλας, εἶχε παρατηρήσει στό δημοσίευμά του “῾Η τελεσιουργία τῆς Θ. Εὐχαριστίας κατά τούς δύο πρώτους αἰῶνας” (᾿Αθῆναι 1924), πώς “ἡ μορφή ὑπό τήν…
-
Η ΑΡΧΑΪΚΗ ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΗ “β”
ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΗ Γράφει ο καθ. κ. Αριστ. Πανωτής (Εκκλησιαστική Αλήθεια 16/06/1989) Πριν ένα τέταρτο αιώνος όταν με τον μακαριστό μου φίλο Βασίλη Μουστάκη εκδίδαμε το Πανορθόδοξο περιοδικό “Ορθόδοξος Παρουσία” παρεκάλεσα τον αείμνηστο δάσκαλό μου Παναγιώτη Τρεμπέλα να γράψει ένα άρθρο της αρεσκείας του. Πρόκρινε ως κατάλληλο άρθρο για το πνεύμα…
-
Η ΑΡΧΑΪΚΗ ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΗ “α”
Τοῦ Καθηγητοῦ κ. ᾿Αριστείδη Πανώτη. (“᾿Εκκλησιαστική ᾿Αλήθεια” 16.3.1989) Πολλοί ἀγνοοῦν πῶς ἐξελίχθηκε καί διαμορφώθηκε ἡ Προηγιασμένη στήν ᾿Εκκλησία μας καί πώς ὑπάρχει καί Προηγιασμένη τοῦ ῾Αγίου ᾿Ιακώβου, τήν ὁποία μποροῦν νά τελοῦν. Φῶς στή Λειτουργία αὐτή τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς ρίχνει τό ἀκόλουθο ἄρθρο. ῾Η ᾿Εκκλησία εἶναι ἡ πατρική μας οἰκία, ἡ ὁποία μᾶς συναθρίζει καί…
-
“ΦΩΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΦΑΙΝΕΙ ΠΑΣΙ” ΚΑΙ “ΚΑΤΕΥΘΥΝΘΗΤΩ”
ΣΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΩΝ ΔΩΡΩΝ Τοῦ Παναγιώτη ᾿Ι. Σκαλτσῆ (᾿Εφημέριος, Μάρτιος 2002) ᾿Από τά ὡραιότερα στοιχεῖα τῆς Προηγιασμένης, χαρακτηριστικά τῆς Λειτουργίας αὐτῆς ὡς ἑσπερινῆς σύναξης, εἶναι ὁ σταυροειδής φωτισμός – εὐλογία τοῦ λαοῦ μέ τή σχετική ἐκφώνηση “Φῶς Χριστοῦ φαίνει πᾶσι” καί ἡ ψαλμωδία τοῦ “Κατευθυνθήτω ἡ προσευχή μου, ὡς θυμίαμα ἐνώπιόν σου…” μετά ἀπό τά…
-
ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ
Τοῦ κ. ᾿Ιωάννη Φουντούλη, Λειτουργιολόγου, Καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. (᾿Εκκλησία 1992, τ. 16 καί 17) Τό θέμα “Σύγχρονα Λειτουργικά προβλήματα”, ἐλπίζω νά ἔχει ἐνδιαφέρον καί ἐπικαιρότητα. Καί τοῦτο, γιατί ἡ Θεία λατρεία γιά κάθε χριστιανό, ἰδιαίτερα δέ γιά τόν ὀρθόδοξο χριστιανό, ἔχει μιά μόνιμη καί ἀμετακίνητη ἐπικαιρότητα, εἴτε τό ἔχει συνειδητοποιήσει εἴτε ὄχι, εἴτε ζεῖ…